Ciekawostki fizyczne
(W tle: zderzacz hadronów)
Skąd bierze się brzęczenie?
W przewalającej liczbie wypadków nie mają one wcale specjalnych do tego narządów; brzęczenie — słyszalne tylko podczas lotu — jest po (prostu wywołane przez to, że owady w locie machają skrzydłami kilkaset razy na sekundę. Skrzydło jest tą drgającą płytką, a wiemy, że wszelka wystarczająco często (częściej niż 16 razy na sekundę) drgająca płytka wywołuje ton odpowiedniej wysokości.
Teraz rozumiemy, w jaki sposób udało się zbadać, ile mianowicie uderzeń skrzydłem dokonywa na sekundę ten czy Inny owad. W tym celu wystarczy określić wysokość tonu wydawanego przez owad podczas lotu — ponieważ każdemu tonowi odpowiada specjalna częstość drgań. Za pomocą "lupy czasu" udało się ustalić, że częstość uderzeń skrzydłami każdego owada jest prawie niezmienna; regulując lot, owad zmienia wielkość rozmachu ("amplitudę" wahań) i nachylenie skrzydeł; ilość uderzeń na sekundę zmienia się tylko pod wpływem zimna. Oto dlaczego ton, wydawany przez owada podczas lotu, pozostaje bez zmiany...
Stwierdzono np. że mucha pokojowa (wydająca podczas lotu ton F) robi 352 uderzenia skrzydeł na sekundę. Trzmiel macha nimi 220 razy na sekundę. Pszczoła, wydająca ton A, uderza skrzydłami 440 razy na sekundę, gdy leci bez obciążenia i zaledwie 330 razy (ton B), gdy wraca do ula z miodem Żuki, wydające podczas lotu niższe tony, machają skrzydłami mniej sprawnie. Komar przeciwnie — robi skrzydłami 500 — 600 machnięć na sekundę. Dla porównania zauważmy, że śmigło samolotu robi przeciętnie około 25 obrotów na sekundę.
na stronie:
tagi
ciekawostki, fizyka, nauka, wynalazki, odkrycia, historie